🌹 *नक्षत्र जननशांती* 🌹
*नवग्रह कलश स्थापन*
*नवग्रह पीठाच्या ईशान्येस कलश स्थापन*
नवग्रह पीठाच्या ईशान्येस पुण्याहवाचनातील *सर्वोषामाश्रया भूमि०*
इत्यादी सर्व मंत्रांनी वास्तुपीठ कलश जसा स्थापन केला त्याप्रमाणे कलश स्थापन करावा. वरुण पूजा करावी. त्यानंतर वरुणाची प्रार्थना करावी.
*देवदानव संवादे मथ्यमाने महोदधौ । उत्पन्नौऽसि तदा कुंभ विधृतो विष्णुना स्वयम् ।*
यानंतर नवग्रहांचे आवाहन करावे.
*नवग्रह आवाहन मंत्र*
(सूर्याचे मुख पूर्वेला असते.)
*१. जपाकुसुम संकाशं काश्यपेयं महद्दुतिं । तमोरों सर्व पापघ्नं प्रणतोऽस्मि दिवाकरम् ।*
*कलिंग देशोद्भव काश्यपसगोत्र भो सूर्य इहागच्छ इह तिष्ठ । सूर्याय नमः । सूर्यं आवाहयामि ।*
(सोमाचे मुख पश्चिमेस असते)
*२. दधिशंख तुषाराभं क्षीरोदार्णव संभव । नमामि शशिनं सोमं शंभोर्मुकुट भूषणं ।*
*यमुना तीरोद्भव आत्रेयसगोत्र भो सोम इहागच्छ इह तिष्ठ । सोमाय नमः । सोमं आवाहयामि ।*
(मंगळाचे मुख दक्षिणेस असते.)
*३. धरणी गर्भ संभूतं विद्युत्कांति समप्रभम् । कुमारं शक्तिहस्तं च मंगलं प्रणमाम्यहम् ।*
*अवंति देशोद्भव भारद्वाजसगोत्र भो भौम इहागच्छ इह तिष्ठ । भौमाय नमः । भौमं आवाहयामि ।*
(बुधाचे मुख उत्तरेस असते.)
*४. प्रियंगु कलिका श्यामं रूपेणा प्रतिमं बुधं । सौम्यं सौम्य गुणोपेतं तं बुधं प्रणमाम्यहम् ।*
*मगध देशोद्भव आत्रेयसगोत्र भो बुध इहागच्छ इह तिष्ठ । बुधाय नमः । बुधं आवाहयामि ।*
(गुरूचे मुख उत्तरेस असते.)
*५. देवानांच ऋषिणांच गुरुं कांचन संन्निभं । बुद्धिभूतं त्रिलोकेशं तं नमामि बृहस्पतिं ।*
*सिंधु देशोद्भव आंगिरसगोत्र भो बृहस्पति इहागच्छ इह तिष्ठ । बृहस्पतये नमः । बृहस्पतिं आवाहयामि ।*
(शुक्राचे मुख पूर्वेला असते.)
*६. हिमकुंद मृणालाभं दैत्यानां परमं गुरुं । सर्व शास्त्र प्रवक्तारं भार्गवं प्रणमाम्यहम् ।*
*भोजकटक देशोद्भव भार्गवसगोत्र भो शुक्र इहा गच्छ इह तिष्ठ । शुक्राय नमः । शुक्रं आवाहयामि ।*
(शनिचे मुख पश्चिमेस असते.)
*७. नीलांजन समाभासं रविपुत्रं यमाग्रजम् । छायामार्तंड संभूतं तं नमामि शनैश्चरम् ।*
*सौराष्ट्र देशोद्भव काश्यपसगोत्र भो शनैश्चर इहा गच्छ इह तिष्ठ । शनैश्चराय नमः । शनैश्चरं आवाहयामि ।*
(राहूचे मुख दक्षिणेस असते.)
*८. अर्धकायं महावीर्यं चंद्रादित्य विमर्दनम् । सिंहिका गर्भ संभूतं तं राहुं प्रणमाम्यहम् ।*
*राठिनापुरोद्भव पैठीनसगोत्र भो राहू इहा गच्छ इह तिष्ठ । राहवे नमः । राहुं आवाहयामि ।*
(केतूचे मुख दक्षिणेस असते.)
*९. पलाशपुष्प संकाशं तारकाग्रह मस्तकं । रौद्रं रौद्रात्मकं घोरं तं केतु प्रणमाम्यहम् ।*
*अंतर्वेदी समुद्भवं जैमिनिसगोत्र भो केतू इहा गच्छ इह तिष्ठ । केतवे नमः । केतुं आवाहयामि ।*
*नवग्रहांच्या उजव्या अंगास असलेल्या अधिदेवता*
ग्रहांची मुखे ज्या दिशेस असतात त्याप्रमाणे उजवी बाजू धरावी.
रविच्या उजव्या अंगास रुद्र (ईश्वर) अधिदेवता-
*१. रुद्रोदेवो वृषारूढश्चतुर्बाहु स्त्रिलोचनः । त्रिशूल खट्वा वरदा भयपाणिर्नमामि ते । ईश्वराय नमः । ईश्वरं आवाहयामि ।*
*२. सर्व मंगल मांगल्ये शिवे सर्वार्थ साधिके । शरण्ये त्र्यंबके गौरि नारायणि नमोऽस्तुते । उमायै नमः । उमां आवाहयामि ।*
मंगळाच्या उजव्या अंगास स्कंद अधिदेवता-
*३. रक्तांबर बर्हिवाहं चतुर्बाहुं षडानन । कुक्कुट ध्वज घंटा शक्त्युपेतं प्रणमाम्यहम् । स्कंदाय नमः स्कंद आवाहयामि ।*
बुधाच्या उजव्या अंगास नारायण आधिदेवता-
*४. कौमोदकी पद्मशंख चक्रोपेतं चतुर्भुजं । नमामि पुरुषं देवं पन्नगाशन वाहनम् । नारायणाय नमः । नारायणं आवाहयामि ।*
गुरूच्या उजव्या अंगास ब्रह्मा अधिदेवता-
*५.रक्तवर्णश्चतुर्बाहुं हंसारूढश्चतुर्मुखः । पद्माक्ष सूत्र वरदा भय पाणीर्नमामि तं । ब्रह्मणे नमः । ब्रह्माणं आवाहयामि ।*
शुक्राच्या उजव्या अंगास इंद्र अधिदेवता-
*६. इंद्रः सुरपतिः श्रेष्ठो वज्रहस्तो महाबलः । शतयज्ञाधिपो देवस्तस्मै नित्यं नमो नमः । इंद्राय नमः । इंद्रं आवाहयामि ।*
शनिच्या उजव्या अंगास यम अधिदेवता-
*७. दंडहस्तं यमं देवं महामहिष वाहनम् । वैवस्वतं पितृपतिं नौमि नित्यं महाबलम् । यमाय नमः । यमं आवाहयामि ।*
राहूच्या उजव्या अंगास काल अधिदेवता-
*८. कराल वदनं भीमं पाश दंडधरं सदा । सर्पवृश्चिक रोमाणं तं कालं प्रणमाम्यहम् । कालाय नमः । कालं आवाहयामि ।*
केतूच्या उजव्या अंगास चित्रगुप्त अधिदेवता-
*९. उदीच्य वेषः सौम्यश्च लेखनी पत्र संयुतः । चित्रगुप्तो लिपिकरस्तस्मै नित्यं नमो नमः । चित्रगुप्ताय नमः । चित्रगुप्तं आवाहयामि ।*
*नवग्रहांच्या डाव्या अंगास असलेल्या प्रत्यधिदेवता*
रविच्या डाव्या अंगास अग्नि प्रत्यधिदेवता-
*१. आग्न्येः पुरुषोरक्तः सर्व देव मयोऽव्ययः । धूम्रकेतू रजोध्यक्षस्तस्मै नित्यं नमो नमः । अग्नये नमः । अग्निं आवाहयामि ।*
सोमाच्या डाव्या अंगास आप प्रत्यधिदेवता-
*२. स्त्रीरूपाः पाश कलश हस्ता मकर वाहनाः । श्वेता मौक्तिक भूषाढ्या अद्भ्यस्ताभ्यो नमो नमः । अद्भ्यो नमः । अपः आवाहयामि ।*
मंगळाच्या डाव्या अंगास भूमि प्रत्यधिदेवता-
*३. सवेषामाश्रया भूमिर्वराहे समुद्धृता । अनंत सस्य दात्री या तां नमामि वसुंधराम् । भूम्यै नमः । भूमिं आवाहयामि ।*
बुधाच्या डाव्या अंगास विष्णु प्रत्यधिदेवता-
*४. कौमोदकी गदापद्म शंखोपेतं चतुर्भुजं । नमामि विष्णुं देवेशं कृष्णं गरुडवाहनं । विष्णवे नमः । विष्णुं आवाहयामि ।*
गुरूच्या डाव्या अंगास इंद्र प्रत्यधिदेवता-
*५. चतुर्दंत गजारूढं वज्रांकुश धरं सुरं । शचीपति नौमि नित्यं नानाभरणं भूषितं । इंद्राय नमः । इंद्रं आवाहयामि ।*
शुक्राच्या डाव्या अंगास इंद्राणी प्रत्यधिदेवता -
*६. शक्रप्रिया या संतान मंजरी वरदायुधा । इंद्राणी द्विभुजा देवी तस्मै नित्यं नमो नमः । इंद्राण्यै नमः । इंद्राणीं आवाहयामि ।*
शनिच्या डाव्या अंगास प्रजापति प्रत्यधिदेवता-
*७. स्रुवाक्षमाला करक पुस्तकाढ्यं चतुर्भुजम् । प्रजापतिं हंसयान मेकवक्त्रं नमामि तं । प्रजापतये नमः । प्रजापतिं आवाहयामि ।*
राहूच्या डाव्या अंगास सर्प प्रत्यधिदेवता-
*८. अनंतो वासुकिश्चैव कालियो मणिभद्रकः । शंखश्च शंखपालश्च कर्कोटक धनंजयौ । धृतराष्ट्रश्च ये सर्पास्तेभ्यो नित्यं नमो नमः ।*
*सर्पेभ्यो नमः । सर्पान् आवाहयामि ।*
केतूच्या डाव्या अंगास ब्रह्मा प्रत्यधिदेवता-
*९. यज्ञाध्यक्षश्चतुर्मूर्तिर्वेदावासः पितामहः । पद्मयोनिश्चतुर्वक्त्रस्तस्मै नित्यं नमो नमः । ब्रह्मणे नमः ब्रह्माणं आवाहयामि ।*
*क्रतु साद्गुण्य देवता*
(सूर्याजवळ दक्षिणेकडून उत्तरेकडे)
*१. अभीप्सितार्थ सिध्यर्थं पूजितो यः सुरासुरैः । सर्व विघ्न हरस्तस्मै गणाधिपतये नमः । गणपतये नमः । गणपतिं आवाहयामि ।*
*२. तामग्नि वर्णां तपसाज्वल्म्तीं सर्व कामदां । भक्तानां वरदां नित्यं दुर्गादेवीं नमाम्यहं । दुर्गायै नमः । दुर्गां आवाहयामि ।*
*३. वरदान ध्वजधरो धावध्दरिण पृष्ठगः । धुम्रवर्णश्चयो वायुस्तस्मै नित्यं नमो नमः । वायवे नमः । वायुं आवाहयामि ।*
*४. चंद्रार्कौपेतमाकाशं षंधंनीलोत्पलप्रभं । नीलांबर दरं चैव तस्मै नित्यं नमो नमः । आकाशाय नमः । आकाशं आवाहयामि ।*
*५. सर्वैद्यावश्विनौदेवौ द्विभुजौ शुक्लवर्णकौ । सुधाकलश संयुक्तौ वंदे करक धारिणौ । अश्विभ्यां नमः । अश्विनौ आवाहयामि ।*
*६. शूलव्याल कपाल दुंदुभिधनुर्घंटासि चर्मायुधो । दिग्वासा असितः सुदंष्ट्रभृकुटी वक्राननः कोपनः । सर्पव्रात युतांग ऊर्ध्व चिकुरस्त्रक्षोऽहि कौपिनको ।*
*यः स्यात्क्षेत्रपतिः सनोस्तु सुखदस्तस्मै नमः सर्वदा । क्षेत्रपालाय नमः । क्षेत्रपालं आवाहयामि ।*
*७. वास्तोष्पते नमस्तुभ्यं भूशैय्या भिरत प्रभो । प्रसीद पाहि मां देव सर्वारिष्टं विनाशय । वास्तोष्पतये नमः । वास्तोष्पतिं आवाहयामि ।*
*क्रतु संरक्षक देवता*
*१. इंद्रः सुरपतिः श्रेष्ठो वज्रहस्तो महाबलः । शतयज्ञाधिपो देवस्तस्मै नित्यं नमो नमः । इंद्राय नमः । इंद्रं आवाहयामि ।*
*२. आग्नेयः पुरुषोरक्तः सर्व देव मयोऽव्ययः । धूम्रकेतू रजोऽध्यक्शस्तस्मै नित्यं नमो नमः । अग्नये नमः । अग्निं आवाहयामि ।*
*३. दंडहस्तं यमं देवं महामहिष वाहनम् । वैवस्वतं पितृपतिं नौमि नित्यं महालबम् । यमाय नमः । यमं आवाहयामि ।*
*४. निऋतिं खङ्गहस्तं च सर्व लोकैक पावनम् । नरवाहनमत्युग्रं वंदेऽहं कालिकाप्रियं । निऋतये नमः । निऋतिं आवाहयामि ।*
*५. वरुणं पाशहस्तंच यादसांपतिमीश्वरं । अपांपति महं वंदे देवं मकर वाहनम् । वरुणाय नमः । वरुणं आवाहयामि ।*
*६. अनाकारो महौजाश्च यश्चादृष्ट गतिर्दिवि । जगत्पूज्यो जगत्प्राणस्तं वायुं प्रणमाम्यहम् । वायवे नमः । वायुं आवाहयामि ।*
*७. सर्व नक्षत्र मध्ये तु सोमो राजा व्यवस्थितः । तस्मै नक्षत्रपतये देवाय सततं नमः । सोमाय नमः । सोमं आवाहयामि ।*
*८. सर्वाधिपो महादेव ईशानश्चंद्र शेखरः । शूलपाणिर्विरूपाक्षस्तस्मै नित्यं नमो नमः । ईशानाय नमः । ईशानं आवाहयामि ।*
यानंतर
*आदित्यादि नवग्रह देवतोभ्यो नमः ।*
असे म्हणून नवग्रहांची षोडशोपचारे पूजा करावी. पूजा झाल्यावर यजमान पती पत्नीच्या हस्ते पंचोपचार पूजा करावी.
*संकलन :- अशोककाका कुलकर्णी*
